Wat is een datacenter?

Datacenters

Cloud, Artificial Intelligence, Internet of Things, 5G netwerken, Robotics, Virtual Reality… de digitalisering raakt alle vlakken van onze samenleving en ontwikkelt zich razendsnel. Wat veel mensen niet weten, is dat al deze technologieën letterlijk gehuisvest zijn in datacenters. Datacenters worden om die reden het fundament van de digitale economie genoemd. De Nederlandse datacenters behoren tot de sterkste ter wereld en zijn verspreid over heel het land, met een zwaartepunt in datahub Amsterdam.

Een datacenter is een industrieel, hoogbeveiligd pand, gebouwd met één doel: zorgen dat computerservers met digitale applicaties altijd blijven draaien, 365 dagen per jaar, 7 dagen per week, 24 uur per dag. Een storing in het datacenter zou er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen dat je even niet kunt betalen met je bankpas. Omdat professionele datacenters gebruik maken van de laatste innovaties op het gebied van data infrastructuur, koeling, stroomvoorziening en beveiliging, gebeurt dit gelukkig vrijwel nooit. Al deze systemen zijn redundant, wat betekent dat ze meervoudig zijn uitgevoerd en dat uitval van een van deze systemen kan worden opgevangen met een reserve verbinding.

Datacenters kunnen multi-tenant of single tenant zijn. De eerste categorie wordt ook wel colocatie datacenters genoemd en dit zijn colocatie aanbieders die er hun business model van hebben gemaakt om andere bedrijven te faciliteren; zij verhuren datacenter ruimte. Single tenant datacenters daarentegen faciliteren alleen in de behoeften van het eigen bedrijf. Denk bijvoorbeeld aan een bank of overheidsdienst die haar eigen IT-infrastructuur in-house verzorgt. Deze datacenters worden daarom ook wel bedrijfsdatacenters genoemd.

Iedereen die een tijdje meedraait in de wereld van datacenters ontdekt dat het ene datacenter enorm kan verschillen van de ander. Zo kunnen datacenters verschillen in de zin dat ze nationaal of internationaal opereren en daarnaast bedienen ze verschillende soorten klanten en leveren ze verschillende diensten. Ook als je kijkt naar de functies bestaan er grote verschillen. Zo heeft elk datacenter een eigen bedrijfscultuur, met eigen werkpakketten, voorwaarden en ontwikkelingsmogelijkheden. 
 
Grofweg kunnen we drie typen datacenters onderscheiden:
 
Hyperscale datacenters
Dit zijn over het algemeen de bekendste datacenters, omdat ze eigendom zijn van de grote techbedrijven als Google, Amazon, Facebook etc. In Nederland zijn er bijvoorbeeld datacenters van Google (Eemshaven en Middenmeer) en Microsoft (Middenmeer). Verder komt er een nieuwe hyperscaler in de regio Zeewolde. Deze datacenters zijn speciaal gebouwd voor de servers van deze techreuzen. Zij zijn dus de enige gebruiker van zo’n datacenter. De mensen die hier werken zijn over het algemeen meer gespecialiseerd dan in andere datacenters. Dit is te verklaren door de omvang van deze enorme datacenters: doordat er meer personeel beschikbaar is voor grote faciliteiten, is er doorgaans meer ruimte voor specialisatie. Op die manier worden de werkprocessen steeds efficiënter. Veel van de hyperscalers zijn van origine Amerikaans of Aziatisch. Vandaar dat deze datacenters vaak een internationaler personeelsbestand. hebben. 
 
Colocatie datacenters
Ook wel multi-tenant datacenters genoemd, omdat ze meerdere klanten bedienen. Deze commerciële datacenters zijn specifiek gebouwd om servers van externe klanten te faciliteren. Klanten zijn onder meer cloudproviders, hostingproviders, grote (technologie) bedrijven, maar ook banken, scholen, ziekenhuizen en overheidsorganisaties. De servers in deze datacenters zijn in de meeste gevallen eigendom van de klant. De taak van het datacenter is om ervoor te zorgen dat deze apparatuur non-stop blijft draaien. Een excellent werkende koeling, stroomvoorziening en connectiviteit zijn hierin cruciaal. Over het algemeen werken er meer generalisten in deze datacenters dan bijvoorbeeld het geval is in de hyperscalers, al hangt dat af van de grootte. 
 
Bedrijfsdatacenters
Ook wel single tenant genoemd, omdat ze één klant bedienen, namelijk het eigen bedrijf. Vaak zijn dit oude, inefficiënte serverruimtes die (destijds) door grote bedrijven zijn gebouwd om hun eigen IT-omgeving te faciliteren. Gezien de toenemende complexiteit van IT en de professionalisering van de datacentersector, is er al jaren een trend om deze ‘eigen’ datacenters te migreren naar een multi-tenant of hyperscale datacenter. De verwachting is dat single tenant datacenters niet helemaal zullen verdwijnen. In plaats daarvan zullen ze in de loop van de jaren verder blijven krimpen. Omdat de IT zelf erg belangrijk is voor deze datacenters, is er meestal een grotere vraag naar werknemers met IT-vaardigheden.

Multi-tenant ofwel colocatie datacenters, leveren op professionele wijze IT-ruimte en diensten aan drie soorten klanten:

Hosting en cloud providers
Hosting en cloud providers bieden digitale infrastructuur en een platform voor diensten aan aan derden. De klanten kunnen eindklanten zijn van SaaS-aanbieders (Software-as-a-Service), zoals boekhoudprogramma Exact, WeTransfer en betaaldiensten als Adyen en Mollie. Populaire diensten zijn Infrastructure as a Service (IaaS), het aanbieden van computers-fysieke of (vaker) virtuele machines of Platform as a Service (PaaS), waar klanten gebruik van maken voor het ontwikkelen, uitvoeren en beheren van applicaties, zonder te hoeven nadenken over de complexiteit van het bouwen en onderhouden van de infrastructuur die meestal hiermee verbonden zijn.

SaaS-providers
SaaS staat voor Software as a Service en wordt ook wel “on-demand software” genoemd. Denk bijvoorbeeld aan Google docs of WordPress maar ook aan Exact, WeTransfer, Adyen en Mollie. Hiervoor hoef je als gebruiker geen toepassing te installeren op eigen computer of ander device, dat wordt namelijk direct geregeld door de SaaS-provider. Die providers maken op hun plaats vaak gebruik van een datacenter om de IT-infrastructuur te beheren en het platform waar de applicatie op draait.

Directe klanten
De directe klanten van colocatie datacenters zijn bedrijven, overheden en non-profit organisaties die hun IT-apparatuur naar een professioneel datacenter migreren. Denk hierbij aan computers, opslag, beveiliging en netwerkapparatuur. Door de IT te outsourcen besparen zij op IT-kosten, verhogen zij de continuïteit en is fysieke veiligheid van de apparatuur gegarandeerd. Bovendien zijn er meer mogelijkheden op het gebied van schaalbaarheid en flexibiliteit.

Steeds meer bedrijven, overheden en andere organisaties kiezen ervoor om hun IT-infrastructuur te migreren naar een datacenter. Hieronder volgen de belangrijkste redenen voor datacenter outsourcing.

Betrouwbaarheid

Een professioneel datacenter heeft redundante (meervoudig uitgevoerde) systemen die te duur zouden zijn voor de meeste bedrijven om zelf aan te schaffen en te onderhouden. Redundantie in data-infrastructuur, koeling en stroomvoorziening zorgen ervoor dat de gegevens en diensten van de klant altijd toegankelijk zijn, zelfs als de stroom bijvoorbeeld zou uitvallen. 

Energie-efficiëntie
Datacenters in Nederland zijn behoorlijk groen: het grootste deel gebruikt groene stroom en datacenters brengen enorme efficiëntie voordelen op het gebied van energie. Door IT-apparatuur op één plaats samen te brengen en deze te bedienen met de meest geavanceerde apparatuur kunnen enorme hoeveelheden energie worden bespaard in vergelijking met on-premise IT. Hoewel datacenters door sommigen ‘energieslurpers’  worden genoemd is het tegenovergestelde waar: zonder de duurzame datacenters zouden we als digitale samenleving meer dan dubbel zoveel stroom verbruiken!

Kostenbesparend
Een datacenter is een goedkope oplossing om gebruik te kunnen maken van high-end en up-to-date apparatuur en service. Als een bedrijf dezelfde standaarden voor schone ruimtes, redundante systemen en rond-de-klok controle binnen de eigen muren zou willen realiseren, zou een groot deel van de totale begroting besteed moeten worden het operationeel houden van servers. Bovendien: wat zijn de kosten als de IT, en dus alle medewerkers van een bedrijf, niet in staat zijn om te werken omdat de systemen niet beschikbaar zijn? Continue beschikbaarheid is met een professioneel datacenter gegarandeerd.

Schaalbaarheid
Serverkasten en andere IT apparatuur die op de eigen locatie van het bedrijf staan (ook wel on-premise of in-house genoemd), kunnen bij groei vaak moeilijk uitgebreid worden vanwege letterlijke beperkingen in ruimte. Met datacenterruimte of colocatie kan wel flexibel en snel uitgebreid worden wanneer dat gewenst is of de noodzaak daartoe ontstaat. Belangrijk voordeel is dat alleen betaald wordt voor de ruimte en energie die ook daadwerkelijk afgenomen wordt.

Risk Management
Noodgevallen komen incidenteel voor, maar wanneer bedrijfskritische apparatuur off-site draait, hoeft dat geen negatieve invloed te hebben op een bedrijf. Colocatie is een goede strategie om continuïteit te borgen, ongeacht of gebruik gemaakt wordt van een datacenter als een primaire site voor servers of als mirror site (externe kopie locatie) om een ​​constante connectiviteit te garanderen tijdens uitval op de primaire locatie. Dankzij datacenters hoef je zogezegd niet op maar één paard te wedden, waardoor je risico spreidt.

Ruime keuze
Elk datacenter is een ecosysteem van aanbieders van allerlei digitale diensten. De hoeveelheid netwerkaanbieders, Internet-Exchanges, content delivery networks (CDN’s), ad-exchanges en cloud providers geven een uniek platform om als bedrijf de beste keuze te maken. Ook kunnen nieuwe verbindingen snel en goedkoop gelegd worden. Daarnaast is zeker met de komst van de AVG (GDPR) privacy wetgeving, de keuze om data lokaal bij een nationale partij op te slaan vaak een belangrijke overweging.

Datacenters staan garant voor continuïteit. Dit houdt in dat, wat er ook gebeurt, de systemen en diensten van een datacenter altijd blijven doordraaien. Hieronder volgen de belangrijkste onderdelen van een datacenter om dit te garanderen:

Security
Voor het veilig houden van onze data is de fysieke beveiliging minstens net zo belangrijk als de digitale veiligheid – de cybersecurity. Zo hebben datacenter geavanceerde hekwerken en een beveiligde poort om ongewenste bezoekers buiten te houden. Bovendien zijn er meerdere videocamera’s en CCTV camera’s die toezien op de buitenkant van het gebouw en het terrein. De camera’s zijn op een zodanige wijze geplaatst dat één camera ook een andere bewaakt. Dit betekent dat, indien een van de camera’s uitvalt, er nog altijd monitoring is.

Serverruimtes
Data hallen, of serverruimtes, hebben standaard servers en storage units. De racks staan vaak in een afgesloten ruimte om optimale koeling mogelijk te maken. Extra hekwerken en kooien worden gebruikt om het niveau van fysieke veiligheid te verhogen. Deze serverruimtes worden alleen betreden door degenen die daartoe bevoegd zijn en alleen als het echt noodzakelijk is.

Brandbestrijding
Alle serverruimtes waar de data staat opgeslagen zijn voorzien van rookdetectie systemen die de ruimte 24/7 bewaken. In het geval van brand kunnen water, blusschuim of bluspoeder brandbestrijdingssystemen mogelijk meer schade in een datacenter veroorzaken dan een verkoolde kabel. Daarom hebben speciale blusgassen de voorkeur. Een blusgas vermindert het zuurstofgehalte in de lucht, dit verstikt de bron van het vuur en het is onschadelijk voor mensen en het materieel.

Dieselgeneratoren
Wanneer de stroom uitvalt, worden de dieselgeneratoren automatisch binnen enkele seconden opgestart. Terwijl de generatoren een korte opstartfase doorlopen, leveren batterijen stroom waardoor de systemen ononderbroken verder draaien zonder enige verstoring. De dieselgeneratoren nemen het vervolgens over en zorgen voor de volledige stroomvoorziening van het datacenter.

Batterijen
Batterijen kunnen stroom leveren tijdens korte stroomonderbrekingen. Wanneer de elektriciteit volledig uitvalt, wordt de stroom geleverd via deze Uninterruptible Power Supply (UPS), totdat het standby-systeem voor noodsituaties actief is. Het UPS apparaat compenseert ook de spanningsschommelingen en vervormingen. Echter, batterijen kunnen niet eigen kracht stroomuitval opvangen dat langer duurt dan een paar uren of dagen. Daarvoor zijn dan de generatoren nodig.

Koelsystemen
High-efficiency koelsystemen voeren warmte af via het airconditioning systeem naar de buitenlucht via warmtewisselaars op het dak. Doorgaans worden er verschillende koeltechnieken gebruikt, zoals luchtkoeling of waterkoeling. Ook worden er meer innovatieve technieken gebruikt zoals adiabatisch koelen of koelen met olie of andere vloeistoffen.

Warmtewisselaars
Op het dak van het datacenter laten warmtewisselaars overtollige warmte van de turbo-koelaggregaten los. Bij hoge buitentemperaturen worden de wisselaars besprenkeld met water om de efficiëntie van de warmteafvoer te verhogen.

Monitoring
Controlestations voor de beveiliging van het gebouw en datacenter systemen dienen als centrale commando’s in het datacenter. Deze ruimte wordt ook wel een Network Operations Center of NOC genoemd. Alle belangrijke informatie wordt verzameld via een DCIM (Data Center Infrastructure Management) systeem en weergegeven op grote schermen. Elke afwijking van de standaard operatie wordt onmiddellijk gemeld.

Meet-Me-Rooms
Connectiviteit is de sleutel voor een datacenter. Zonder sterke verbindingen is een datacenter nutteloos. Al deze verbindingen komen samen in Meet-Me-Rooms ofwel MMRs, waardoor er eenvoudig en relatief voordelig verbindingen gemaakt kunnen worden. Er zijn altijd minimaal  twee MMRs in een datacenter aanwezig, vanwege de redundantie, en van daaruit wordt vervolgens gedistribueerd naar de serverkamers.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte over het laatste datacenter nieuws!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste datacenter nieuws