De Nationale Datacenterdag vond dit jaar voor de twaalfde keer plaats. Wat begon als een initiatief van de Dutch Data Center Association (DDA) om meer aandacht te vragen voor datacenters, groeit volgens managing director Stijn Grove uit tot een initiatief met een steeds internationaler karakter. In meerdere Europese landen worden inmiddels vergelijkbare dagen georganiseerd.
De twaalfde editie bracht bezoekers op verschillende locaties in Nederland samen. Zes
datacenteroperators openden de deuren van in totaal tien datacenterlocaties. Bij Interconnect
in Den Bosch kwamen meer dan tachtig bezoekers bijeen, waar ook het jaarlijkse
marktrapport State of the Dutch Data Centers werd gepresenteerd. Smartdc in Rotterdam
ontving daarnaast een delegatie van ongeveer 35 vertegenwoordigers van de gemeente
Rotterdam en de provincie Zuid-Holland.
“Alles wat digitaal gebeurt, komt uiteindelijk uit een datacenter”, zei Grove in zijn
presentatie. “Mensen zien het scherm, maar beseffen vaak niet dat daar een infrastructuur
achter zit die ervoor zorgt dat digitale diensten beschikbaar blijven. Zonder datacenters werkt
de digitale samenleving simpelweg niet.”
Volgens Grove groeit het belang van datacenters door ontwikkelingen als digitalisering, AI en
de toenemende aandacht voor digitale soevereiniteit. Europese overheden spreken steeds
nadrukkelijker over autonomie, weerbaarheid en controle over digitale infrastructuur.
Tegelijkertijd neemt de vraag naar digitale capaciteit snel toe.
AI vergroot de vraag
AI versnelt die ontwikkeling. Waar organisaties enkele jaren geleden nog experimenteerden
met kunstmatige intelligentie, wordt de technologie nu steeds vaker onderdeel van primaire
bedrijfsprocessen.
Ook op Europees niveau nemen de ambities toe. Beleidsmakers benadrukken steeds vaker dat
Europa een sterkere positie moet innemen ten opzichte van de Verenigde Staten en China.
“Als Europa serieus werk wil maken van digitale soevereiniteit, dan moeten die nieuwe
toepassingen ook ergens draaien. Dat vraagt om investeringen in digitale infrastructuur.”
Die groei stuit echter op verschillende knelpunten. Grove wees onder meer op de beperkte
beschikbaarheid van stroomaansluitingen. “Als je vandaag een nieuwe stroomaansluiting
aanvraagt, ben je soms vele jaren verder. Dat helpt niet als Europa een inhaalslag wil maken
op het gebied van digitale infrastructuur.”
Volgens hem geldt hetzelfde voor vergunningen. “Toen we tien jaar geleden keken naar
vergunningstrajecten duurde dat ongeveer 10 weken. Inmiddels kan een vergunningsaanvraag
soms wel 4 jaar duren.”
Daarnaast ziet de sector uitdagingen op het gebied van personeel en de beschikbaarheid van
technische apparatuur. De wereldwijde vraag naar componenten voor datacenters en energie-
infrastructuur neemt snel toe, waardoor levertijden oplopen.
DDA vat deze uitdagingen samen in zes thema’s: connectiviteit, energie, vergunningen,
apparatuur, personeel en duurzaamheid. Volgens Grove bepalen deze factoren in belangrijke
mate hoe snel de sector de komende jaren kan groeien.
Datacenters als bondgenoot van de energietransitie
Een belangrijk thema in de presentatie was de veranderende rol van datacenters binnen het
energiesysteem. Volgens Grove worden datacenters steeds vaker gezien als actieve partners
bij het oplossen van vraagstukken rond netcongestie, energieopslag en de integratie van
duurzame energie.
Zo kunnen datacenters bijdragen aan de benutting van elektriciteit die vanaf de Noordzee aan
land komt. Netbeheerder TenneT ziet volgens Grove dat de toekomstige uitdaging niet alleen
ligt in het transport van stroom, maar ook in het creëren van voldoende vraag op de juiste
locaties.
“Er komt straks zoveel duurzame energie beschikbaar dat de vraag niet alleen is hoe we die
stroom vervoeren, maar ook waar we die slim kunnen gebruiken”, zei Grove. “Datacenters
kunnen daarin een belangrijke rol spelen.”
Ook wordt gekeken naar combinaties met batterijopslag, waterstofproductie en toekomstige
energiebronnen zoals kleine modulaire kernreactoren (SMR’s). Daarnaast onderzoekt de
sector hoe restwarmte en flexibiliteit in energieverbruik beter kunnen worden ingezet ten
gunste van het bredere energiesysteem. “De sector ontwikkelt zich van een passieve
grootverbruiker naar een actieve systeempartner”, aldus Grove.